Historisch overzicht van de voetbalvereniging "Oranjeplein"

Historisch overzicht van de voetbalvereniging "Oranjeplein"

door G. Houwaart

Voorwoord

Het boek dat nu voor U ligt behandelt de geschiedenis van de voetbalvereniging Oranjeplein vanaf de oprichting tot heden. Aangezien ik zelf in 1938 geboren ben heb ik de periode mei 1936 tot en met het einde van de Tweede Wereldoorlog niet geheel bewust meegemaakt. Mijn vader, Arie Houwaart, één van de oprichters heefthet een en ander aan mij verteld. Daarnaast heb ik ook enige steun gehad aan Kook en Piet Houwaart, zonen van Jac. Houwaart Sr.; laatstgenoemde was eveneens één der oprichters. Ten laatste zijn uit de archieven van het Gemeentearchief door mij diverse feiten en wetenswaardigheden opgetekend.

1. De oprichting.

De voetbalvereniging Oranjeplein is genoemd naar een plein in Den Haag, “het Oranjeplein” waar de club haar levenslicht aanschouwde. Het Oranjeplein, ook wel genoemd een groenoase in de steenwoestijn Schilderswijk, werd omringd door diverse hofjes. Deze hofjeswoningen waren o.a. gelegen in de Waterloostraat, Jacob Catsstraat, Paulus Potterstraat, Rembrandtstraat, Kleine Groenewegje en de Gortmolen.

In de hofjes rondom het Oranjeplein woonde in de jaren dertig veel arbeiders. Deze mensen waren beland in de hofjes, omdat ze slechts een laag huurtje konden opbrengen. De beursval van 24 oktober 1929 veroorzaakte wereldwijd een enorme crisis en werkloosheid. In januari 1936 waren in Nederland ruim 475.000 werklozen genoteerd. De werklozen waren aangewezen op de steun en wat men daarvan kreeg was geen vetpot.

Om deze mensen toch enige verpozing te geven, werd er ’n voetbalcompetitie voor werklozen georganiseerd en wel voornamelijk op de woensdagmiddagen. Ook door de werklozen uit de buurt van het Oranjeplein werd aan deze competitie deelgenomen. Een aantal lieden, woonachtig in de Gortmolen, vond dat de deelname aan de werklozencompetitie maar van tijdelijk karakter zou zijn. Deze mensen besloten een club te stichten, welke dan kon deelnemen aan een echte voetbalcompetitie. Na vele beraadslagingen en besprekingen werd op zaterdag 30 mei 1936 de voetbalvereniging V.V.O. ( voetbalvereniging Oranjeplein) opgericht.

Hierbij waren de volgende personen betrokken:
Arie Hoogervorst Hein Cierre
Jac. Houwaart Sr. Arie Houwaart
Herman Gelauf Jan Stapel

De samenstelling van het eerste bestuur was als volgt:
Aad Hoogervorst (voorzitter) Hein Ciere (secretaris)
Jac. Houwaart Sr. (penningmeester) Arie Houwaart (commissaris)
Freek Dieke (commissaris) Herman Gelauf (commissaris)
Piet Gelauf (commissaris) Jan Stapel Sr (commissaris)

2. Het seizoen 1936-1937.

Mededeling in de Haagsche Courant, maart 1937: Op 10 maart 1937 wordt om 20.15 uur op het VUC-terrein aan de Schenkkade de wedstrijd DE ZWALUWEN – DE RODE DUIVELS gespeeld. Het bestuur van de Zwaluwen stelt 500 goedkope kaarten (25 cent) beschikbaar, welke zaterdag 6 maart a.s. tussen 3 en 4 uur kunnen worden afgehaald door werklozen, onder vertoon van de werklozenkaart.

Op 15 maart 1937 speelde VVO 1 vooral na rust ’n zeer goede wedstrijd tegen de afdelings- kampioen Spoorvogels en won alleszins verdiend met 5-2. Het spel der Blauw-Zwarten (?????) is gestadig vooruitgegaan en heeft onder meer in de spil en doelverdediger zeer goede krachten. VVO kan met genoegen terugzien op haar eerste seizoen.
(Haagsche Courant, 16 maart 1937).
Het was oorspronkelijk een te klein clubje om deel te kunnen nemen aan de competitie van de Haagsche Voetbal Bond (HVB) en daarom trad men toe tot de Haagsche Kantoor Voetbalbond.
Het bestuur schreef drie elftallen in bij de Haagsche KantoorVoetbalbond en deze teams werden als volgt ingedeeld:
VVO 1 in de 1e klasse
VVO 2 in de 2e klasse
VVO 3 in de 3e klasse
Geld was in die dagen het grootste probleem, want aangezien het hele gezin moest rondkomen met elf gulden steun per week, was een dubbeltje contributie eigenlijk al te veel. Negentig cent kostte de eerste bal, waarmee op het veld aan de Loolaan bij boer Noorderburg begin juni 1936 de allereerste wedstrijd werd gespeeld tegen de Vrije Socialisten en het werd een 0-6 nederlaag.

Toch reeds enige maanden na de oprichting won VVO de eerste trofee, beschikbaar gesteld door caféhouder Janus van Dorst van de Gortmolen en nog steeds heeft deze prijs een ereplaatsje in de prijzenkast.

Alhoewel er geen clubbladen uit deze periode zijn bewaard vindt U hierna toch een afschrift van een voorblad van het “V.V.O. CLUB NIEUWS” 1e JAARGANG, ORGAAN No. 7 van vrijdag 26 februari 1937. Het oorspronkelijk voorblad van het orgaan uit 1937 is in het bezit van ons oud-lid Aad Tuit.

Volgens de tekst van het voorblad speelden de elftallen in 1937 ook niet meer aan de Loolaan, aangezien de thuiswedstrijden van VVO I en VVO III werden vastgesteld op het terrein van B.Z.W. De Oranjepleiners van toen vierden ook graag feest en uit het bericht van de feestcommissie blijkt tevens, dat ook toen het vele werk op slechts enkele schouders neerkwam. Zo blijkt weer, dat de geschiedenis zich herhaalt.

Klubblad 1936-1937


Hieronder de oudste foto van V.V.O. 1. Deze kiek is gemaakt op 17 augustus 1937. Dit elftal werd kampioen van de 1e klasse van de Haagsche Kantoor Voetbalbond in het seizoen 1936-1937.

VVO 1 Seizoen 1937 - 1938


Van links naar rechts:
bovenste rij: Nelis Pronk – Nelis Kiens – Jan Stapel – Jan Swarts – Opa Piet Gelauf
middelste rij: Ab Spoel – Guus Huuk – Leen Linthout
onderste rij:Jaap Gelauf – Bud Koegler – Freek Dieke – Jaap Tuit – Arie Pronk
Jan Stapel is vanaf het begin tot in de jaren zestig commissaris van materiaal geweest. Ook was hij vele jaren lid van de elftalcommissie. Jan Stapel, Jaap Gelauf , Freek Dieke en Jaap Tuit heb ik na de oorlog nog meegemaakt als spelers van het eerste elftal.
Onderstaand een foto van V.V.O. 2, deze foto is ook gemaakt in 1937.

VVO 2 Seizoen 1937 - 1938


Van deze foto zijn niet alle namen meer te achterhalen. Wel zijn duidelijk herkenbaar linksboven Jan Stapel en rechts boven Piet Gelauf. In de middelste rij rechts zit Frans Riep. Of de lagere elftallen in de periode voor de oorlog ook nog belangrijke successen hebben behaald kan helaas niet worden achterhaald. Enerzijds is hier niets meer van te vinden en anderzijds heb ik hierover nooit iets gehoord.
Hieronder zomaar wat uitslagen van wedstrijden:
27 februari 1937:1e klasse KNB Boys 1-VVO 12-2
2e klasse VVO 2-SHOT 21-3
3e klasse VVO 3-KNB Boys 20-0
Eindstand seizoen 1936-1937 (1e klasse Haagsche Kantoor Voetbalbond).
Volgens de overlevering kon in mei 1937 het eerste kampioenschap in de geschiedenis van de club worden gevierd. VVO 1 was kampioen geworden in de 1e klasse van de Haagsche Kantoor Voetbalbond.

3. Het seizoen 1937-1938.

Bij de start van het seizoen 1937-1938 waren er geen mutaties in het bestuur. Na een seizoen in de Haagsche Kantoor Voetbalbond te hebben gespeeld werden er drie elftallen ingeschreven bij de Bedrijfsvoetbal in den Haagsche Voetbal Bond. Het eerste elftal werd ingedeeld in de tweede klasse en het tweede en derde elftal in de 3e klasse.

Na enige tijd bleek dat in de omgeving van Arnhem reeds een club bestond met de naam V.V.O. en al snel werd het bestuur door de Nederlandse Voetbal Bond (NVB) gesommeerd een andere naam aan te nemen. De club werd in het vervolg voetbalvereniging “Oranjeplein” genoemd.
Zomaar wat uitslagen en/of verslagen van wedstrijden:

20 maart 1938: 2e klasse Oranjeplein 1 - Minerva Boys 1 2-1.

Op 27 maart 1938 staan DDT en SAC aangetreden, maar de scheidsrechter is er niet. J.A.Stapel, lid van Oranjeplein, fluit de wedstrijd , uitslag 2-1 voor DDT.
(Haagsche Courant, maart 1938.)
1 mei 1938 : Oranjeplein 1 - Salamander 1 4-2

Oranjeplein heeft met de Salamander een aardig partijtje gedemonstreerd. Eerst scoorde Salamander,later maakte Oranjeplein gelijk en nog voor rust werd de stand op 3-1 gebracht. In de tweede helft konden beide partijen elk nog eenmaal doelpunten, zoodat deze sportieve wedstrijd eindigde in een 4-2 overwinning voor Ciere c.c.
(Haagsche Courant, 2 mei 1938.)
Een lager elftal van Oranjeplein nam dit seizoen deel aan de middenweekcompetitie van den HVB en voor woensdag 13 april 1938 werd op een terrein aan de van Tuylstraat een wedstrijd vastgesteld tegen SSS en voor dinsdag 19 april 1938 een wedstrijd tegen HTM. De middenweekse wedstrijden begonnen in de regel om 14.00 uur.
Eindstand seizoen 1937-1938 (2e klasse Bedrijfsvoetbal van den HVB)
Het is niet te vinden in de kranten, maar Oranjeplein 1 is kampioen geworden en gepromoveerd naar de 1e klasse Bedrijfsvoetbal van den HVB

4. Het seizoen 1938-1939.

Ook bij de start van dit seizoen waren er geen bestuursmutaties. Het bestuur schreef twee elftallen in bij de Bedrijfsvoetbal van den HVB en deze teams werden als volgt ingedeeld:
Oranjeplein 1 in de 1e klasse A (promotie vorig seizoen) en Oranjeplein 2 in de 3e klasse A
Zomaar wat uitslagen en 'n wedstrijdverslag:
9 oktober 1938:ODB 2-Oranjeplein 25 - 0
23 oktober 1938:Paraat 1-Oranjeplein 12 - 5

De leider Oranjeplein was bij Paraat te gast en had spoedig door J.Gelauf succes. Paraat maakte weliswaar gelijk, doch toen J.Gelauf en A.Rotteveel voor de rust de stand op 4-1 brachten, was het met Paraat gedaan. In de tweede helft bracht J.Gelauf met ’n vijfde doelpunt de club van Ciere in veilige haven.
(Haagsche Courant, 24 oktober 1938.)
Op 5 maart 1939 heeft Oranjeplein, de kampioenskandidaat, haar nieuwe terrein aan den Moerweg in gebruik genomen met een wedstrijd tegen Everscore, dat aanvankelijk met 8 man voor een moeilijke opgave stond. Evenwel de spil Romph was de schakel tussen de voor- en achterhoede en aan hem is het te danken, dat Everscore bij het ingaan van de rust met slechts 2-0 achterstond. In het tweede bedrijf kwamen drie spelers uit het tweede team het elftal completeren. Everscore wist de achterstand om te zetten in een 3-2 voorsprong. Oranjeplein ging in het offensief en wist gelijk te maken. Een resultaat, waarmede de mannen van Ciere tevreden mogen zijn.
(Haagsche Courant, 6 maart 1939).
Op 26 maart 1939 snoepte ODB in de 1e klasse Oranjeplein aan de Moerweg een puntje af. Oranjeplein nam voor rust door Jac.Houwaart de leiding. ODB zag kans na rust gelijk te maken. Met deze stand kwam het einde.
(Haagsche Courant, 27 maart 1939.
Op 2 april 1939 kreeg Oranjeplein de eerste nederlaag te slikken door HSWB. Bij rust stond Oranjeplein met 2-0 achter. Na rust werd het zelfs 3-0. Oranjeplein ging in het offensief en Dijkhuis en Jac.Houwaart wisten de achterstand tot 3-2 terug te brengen, maar verder kwam Oranjeplein niet. Spelers bij Oranjeplein waren o.a. Dijkhuis – Jac.Houwaart – D.Rotteveel – A,Rotteveel – J.P.Gelauf.
(Haagsche Courant, april 1939.)
Zo maar wat uitslagen van wedstrijden:
14 mei 1939:Oranjeplein 1-HSVW2 - 1 (*)
21 mei 1939:Oranjeplein 1-Paraat 11 - 4
Waldorp 2-Oranjeplein 24 - 1
4 juni 1939:Oranjeplein 1-DDT 17 - 0

(*) A. en D. Rotteveel scoorden voor Oranjeplein

De nek aan nek race in de 1e klasse tussen Oranjeplein, WBB en Paraat zal zeer waarschijnlijk zondag geëindigd zijn, wanneer Oranjeplein om 10.00 uur den belangrijken kamp tegen WBB weet te winnen. De stand van het leidende drietal luidt momenteel:
Oranjeplein 12013433070-42
Paraat 12113352984-43
WBB 12013252877-28
Gezien het feit dat Oranjeplein de laatste weken weer haar oude vorm te pakken heeft, gelooven wij niet, dat de mannen van Ciere in de resterende twee wedstrijden thuis tegen WBB en Italia zullen struikelen, maar voor alles verwachten we een sportieve kamp en dat de sterkste moge zegevieren. Beide elftallen komen op oorlogssterkte uit.
(Haagsche Courant, 9 juni 1939.)
Bijna met zekerheid kan gezegd worden dat onderstaande foto de kampioensfoto is van
Oranjeplein 1 seizoen 1938-1939. In het hierna vermeld verslag van de kampioenswedstrijd wordt vermeld, dat Jac.Houwaart voor Jaap Tuit speelde. Op de foto staat Jaap Tuit in zijn zondags kloffie en Jac.Houwaart staat als speler links van hem op de foto. Alhoewel de foto behoorlijk is beschadigd wil ik U hem toch niet onthouden.

Oranjeplein 1 KAMPIOEN Seizoen 1938 - 1939

Van links naar rechts:
Staand: Nelis Pronk - Nelis Kiens - A.Rottevel - Jan Stapel - Jac Houwaart sr.
Middelste rij: Arie Pronk - Leen Donnars
Onderste rij:Jaap Gelauf – Freek Dieke - Dijkhuis - D.Rotteveel

Tussen Jan Stapel, met z’n herkenbare grote kuif, en Jac. Houwaart Sr. staat mijn vader Arie Houwaart.

ORANJEPLEIN VEROVERT HET KAMPIOENSCHAP IN DE 1E KLASSE. De gestadige regen welke gisteren in de morgenuren neerviel kwam het gewas ten goede, doch voor de voetballers, die op het groene tapijt de strijd moeten aanbinden, was dit niet het geval. De getrouwen van Oranjeplein gingen opgewekt naar den Moerweg alwaar zij met o.a. Jac.Houwaart voor J.Tuit in de gelederen het tegen een volledig WBB, dat tevens een behoorlijke kans op den titel had, de strijd moest aanbinden. Oranjeplein opende met snelle aanvallen en via een voorzet van Pronk bracht A.Rotteveel vlak voor rust de stand op 0-1. Na rust veel strijd van beide teams, maar Oranjeplein kwam meer in het offensief en uit een corner scoorde WBB in eigen doel en met een afstandschot bracht Jac.Houwaart de stand op 0-3. WBB kwam terug 1-3. A.Rotteveel scoorde 1-4, maar WBB gaf zich niet gewonnen en kwam tot 3-4. Maar A.Rotteveel bracht aan alle onzekerheid een einde (3-5). De strijd was gestreden en Oranjeplein kampioen.
(Haagsche Courant, juni 1939.)
Eindstand seizoen 1938-1939 (1e klasse Bedrijfsvoetbal van den HVB.)
Oranjeplein 1 is kampioen geworden en overgegaan naar de HVB

5. Het seizoen 1939-1940.

Bij de naspeuringen in de kranten zijn er voor dit seizoen ook geen bestuursmutaties gevonden. De voetbalvereniging was al aardig gegroeid en het bestuur besloot om over te stappen naar de Haagsche Voetbal Bond (HVB). Ondanks de mobilisatie in augustus 1939 werd er ingeschreven met twee elftallen. Oranjeplein 1 werd ingedeeld in klasse O van de Haagsche Voetbal Bond en Oranjeplein 2 in klasse AA. In klasse O van de HVB waren de volgende ploegen ingedeeld:
ADS 1 – CVS 4 – HDV 3 – Naaldwijk 3 – Ooievaars 3 – Oranjeplein 1 – Texas 3 en Westerkwartier 2
.
Enige uitslagen van wedstrijden:
10 maart 1940:ADS 1-Oranjeplein 18-3
25 maart 1940:Oranjeplein 1-Ooievaars 39-3
Oranjeplein 2-Laakkwartier 44-4
31 maart 1940:Oranjeplein 1-Westerkwartier 23-2
7 april 1940:Oranjeplein 1-Texas 36-1
Zuid Holland 2-Oranjeplein 23-4
14 april 1940:Oranjeplein 1-CVS 41-4
Zuid-Holland 2-Oranjeplein 23-4
28 april 1940:Oranjeplein 1-Naaldwijk 34-4
WODA 3-Oranjeplein 22-0
5 mei 1940:Oranjeplein 2-Ooievaars 46-3
Gelet op de uitslagen van die tijd deden beide elftallen het zeker niet slecht. Op 5 mei 1940 speelde Oranjeplein 2 nog een wedstrijd tegen Ooievaars 4 en won met duidelijke cijfers 6-3.

De Duitse inval op 10 mei 1940 was een inbreuk op onze neutraliteit. Ons leger met haar beperkingen wist de overweldiger toch nog belangrijke verliezen toe te brengen. Maar het bombardement van Rotterdam en de waarschuwing dat meerdere steden hetzelfde lot zouden ondergaan, deed Nederland capituleren. De bezetting was een feit.

Toch kwam het gewone leven weer snel op gang en zo ook de behoefte aan sport. Begin juni 1940 wordt de competitie van de HVB voortgezet en speelde Oranjeplein 1 bij HDV tegen het derde elftal van deze vereniging. HDV 3 heeft zich in deze wedstrijd tegen Oranjeplein keurig geweerd. Het won met 4-1, de groen-zwart geblokten trapten uit beleefdheid tegenover hun gasten den bal in eigen doel.
Zomaar nog wat berichten en/of uitslagen van wedstrijden:
9 juni 1940:klasse O Naaldwijk 3 kreeg bericht van HDV 3
dat het niet op kwam en boekte daardoor
een 5-0 papieren overwinning.
30 juni 1940:Seriewedstrijd van RVC:Oranjeplein 1 - De Jagers 3 4-0

Eindstand seizoen 1939-1940 (klasse O HVB).
ADS 1
CVS 1ADS 1 is op 9 juni 1940 kampioen geworden
HDV 3van deze afdeling. Oranjeplein 1 eindigde in
Naaldwijk 3de middenmoot.
Ooievaars 3
Oranjeplein 1
Texas 3
Westerkwartier 2

6. Het seizoen 1940-1941.

Aan het begin van het seizoen waren er geen bestuursmutaties. In de jaarvergadering van mei 1941 werden het bestuur als volgt gekozen:

Voorzitter:F.Dieke
Secretaris:H.Ciere
Penningmeester:Jac.Houwaart
Commissarissen:A.Houwaart, A.Pronk, J.Tuit, en F.v.d.Voorn

Het bestuur schreef twee elftallen in bij de Haagsche Voetbal Bond. Het eerste elftal werd ingedeeld in de 3e klasse A van de HVB en het tweede elftal in de reserve 4e klasse A.
10 november 1940:Oranjeplein 2-Wassenaar 5 5-10
17 november 1940:HVV 6-Oranjeplein 12-9
GEB 2-Oranjeplein 23-2
27 april 1941:Concordia 2 -Oranjeplein 14-1
Eindstand seizoen 1940-1941 (3e klasse A HVB).
Archipel 1
BMT 1
Concordia 2Concordia 2 is op 27 april 1941 kampioen
HVV 6geworden van deze afdeling.
ODB 1Oranjeplein eindigde in de middenmoot.
Oranjeplein 1
VCS 6
VIOS 5

7. Het seizoen 1941-1942.

Het bestuur schreef slechts één elftal in bij de Haagsche Voetbal Bond. Dit elftal werd ingedeeld in de 3e klasse A van de HVB.
9 november 1941:AVV 1-Oranjeplein 16-1
23 november 1941:Oranjeplein 1-Paré Boys 14-1
Eindstand seizoen 1941-1942 (3e klasse A HVB).
AVV 1
HMS 2
ODB 1ODB 1 is kampioen geworden van deze afdeling.
Oranjeplein 1Oranjeplein eindigde in de middenmoot.
Paré Boys 1
SHC 1
Tour Boys 1
WODA 1

8. Het seizoen 1942-1943.

De verenigingen kregen van de HVB tot eind augustus 1942 de tijd om elftallen in te schrijven en na indeling van de teams zou de competitie op 13 september 1942 starten. Begin september kwam de HVB echter met de mededeling, dat er tot dan toe te weinig inschrijvingen door de verenigingen waren gedaan en om clubs nog gelegenheid te geven om in te schrijven, werd de start van de competitie uitgesteld naar 27 september 1942.

Het bestuur van de v.v. Oranjeplein schreef geen enkel elftal in voor de competitie 1942-1943. Vele leden van onze club waren voor arbeidsinzet naar Duitsland op transport gesteld of ondergedoken. Er bleef weinig over van het verenigingsleven, laat staan van voetballen. De HVB organiseerde dat seizoen maar een beperkte competitie.

9. Het seizoen 1943-1944.

Door de HVB werd toch nog een zeer beperkte competitie georganiseerd voor de clubs die nog elftallen hadden ingeschreven.

Het verenigingsleven van onze club lag volledig stil.

10. Het seizoen 1944-1945.

De Haagsche Courant is gedurende de periode 22 september 1944 t/m 5 mei 1946 niet verschenen. Zodoende was naspeuring niet mogelijk. Maar een competitie in de hongerwinter kan ik me niet voorstellen. Volgens mij dacht men alleen maar:
HOE KOM IK AAN ETEN !!!!!!

11. Het seizoen 1945-1946.

De competitie 1945-1946 van de afdeling ’s-Gravenhage van de NVB werd op 18 november 1945 gestart. In totaal waren 250 elftallen ingeschreven en de competities moesten sterk worden aangepast. Daarnaast duurden de wedstrijden in verband met terreinennood maar één uur.

Oranjeplein herleefde met nog precies twee gulden vijftig in kas. Het bestuur schreef nog geen elftallen in, wel werden er begin 1946 vriendschappelijke wedstrijden gespeeld op het veld aan de Houtweg.
Het was hoogst waarschijnlijk begin 1946 geweest, dat ik achter op de fiets bij mijn vader voor de eerste maal naar het voetbalveld van Oranjeplein ging. Via de Dierenselaan en de Escamplaan over de Leyweg de Houtweg op. Na een behoorlijk stuk fietsen lag er links van de weg een stuk weiland met doelpalen. Met een kruiwagen en een schop werden de koeienvlaaien er af gehaald en kon er gevoetbald worden. Omkleden moest gebeuren in de op het weiland aanwezige koeienstal en wassen deed men met het water uit de omliggende sloot.

Naar seizoen 1946-1947